W PRAKTYCE

images (1)

Przez wszystkie Tezy o Feuerbachu przebija ten sam motyw, traktowany wyraźnie jako punkt zwrotny w rozumieniu człowieka, jego działania i dokonywanego przez praktykę procesu autokreacji. Moty­wem tym jest zastąpienie klasycznej koncepcji prawdy koncepcją pragmatycz­ną. „Zagadnienie, czy myśleniu ludzkiemu właściwa jest prawdziwość przed­miotowa, nie jest zagadnieniem teorii, lecz zagadnieniem praktycznym. W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, to jest rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia”. Myśląca praxis, praktyka, ustana­wia stan rzeczy, który jest prawdziwy mocą tego ustanowienia; prawdą nie należy się kierować, prawdę trzeba stworzyć, aby móc się nią kierować. Oto znamienna ilustracja tej tezy: „Proletariusz przeto ma takie same prawa do tworzącego się świata, jakie ma król niemiecki do świata już stworzonego, kiedy nazywa naród swoim narodem, jak konia swoim koniem. Gdy król ogłasza naród za swoją prywatną własność, to wypowiada tylko, że prywatny posiadacz jest królem”. Król mianując naród lub konia swoim ustanawia określony stan rzeczy i stan ten jest prawdziwy, dopóki król i naród zacho­wują się zgodnie ze swoją rolą. Ale proletariusz jeśli ma dość mocy – może wypowiedzieć posłuszeństwo dotychczasowemu porządkowi świata i ustanowić nową rzeczywistość, a więc nową o niej prawdę.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply